Mevlevi Tekke

Mevlevi Tekke to małe muzeum znajduje się w obrębie murów miejskich Nikozji w pobliżu Bramy Kyrenia, na głównej ulicy prowadzącej do Placu Sarayönü Square. Wyróżnia się w architekturze swymi sześcioma kopułami wieńczącymi prostokątny budynek. Został zbudowany pod koniec XVI wieku przez Arap Ahmet Pasa po podboju wyspy przez Turków. Dowódcy armii tureckiej, Lala Mustafa Pasha, Arap Ahmet Pasha, pierwsi kadi i muftu wyspy byli członkami zakonu Mevlevi (zakon derwiszów, założony przez Mevlana Jalaladdin Rumi, zwany jest także jako “wirujący derwisze”). W budynku znajdują się groby i semahane ( dom spotkań Derwiszów w celu odprawiania modłów i wirujących tańców).

Od samego początku budynek znany był jako Mevlevi Tekke, gdzie muzułmańska sekta religijna wykorzystywała go do odbywania ceremonialnych tańców pod wodzą szejka. Taka funkcję budynek utrzymywał przez kilkaset lat, aż do 1930 roku. Do dzisiaj wspaniale zachował się parkiet, na którym odbywały się rytualne tańce.
W szklanych gablotach można podziwiać stroje tancerzy i ich instrumentów muzycznych. Tańczący Derwisze były islamskim odpowiednikiem chrześcijańskich braci zakonnych, a ich tańce były często opisywane w starych przewodniki po Cyprze. Innymi eksponatami w muzeum są rękopisy Koranu i ręcznie pisane akta sądowe sięgające l590. Również można oglądać cypryjskie stroje tureckie i naczynia do gotowania z chłopskich domów – w pewnym sensie stanowi muzeum ludowe.
W budynku główny korytarz prowadzi do grobów pięciu kolejnych szejków, którzy byli przywódcami tańczących Derwiszów od XVII wieku.

Na zewnątrz, na dziedzińcu, jest wiele marmurowych nagrobków z okresu imperium otomańskiego i fragmenty kolumn rzymskich budowli. Stare przewodniki wspominają, że był tu kiedyś duży marmurowy sarkofag gubernatora weneckiego, Augusto Canali, który zmarł w 1531 roku, ale obecnie już go tu nie ma.

Meczet Selimiye

Meczet Selimiye, niegdyś starożytny kościół (Katedra św. Zofii) jest głównym meczetem północnego Cypru, w Nikozji, w którym odbywają cię największe festiwale Bayram i inne muzułmańskie uroczystości. Dawniej była to katedra św. Zofii, która została zbudowana w latach 1209-1228, na ruinach poprzedniego budynku. Dopiero niedawno, w 1976 roku, zostały odkryte od strony południowej ruiny starożytnej budowli sprzed 1200. Swym stylem architektonicznym katedra przypomina słynne średniowieczne świątynie budowane we Francji.

Kościół był poważnie uszkadzany przez trzęsienia ziemi w roku 1491, 1547 i 1735, a jednak przetrwał do dzisiaj. Budowniczowie gotyckich katedr starożytnych starali się uczynić je jak najwyższymi, aby być jak najbliżej nieba. Problemem było zapewnienie bezpieczeństwa budynku podczas trzęsień. Dokonano tego poprzez budowanie kamiennych filarów wspierających ściany, które są znane jako przypory. Cały czas dokonywano ulepszeń i zabezpieczeń budynku, które miały zagwarantować, że katedra nie runie podczas kolejnych kataklizmów.

Podczas wizyty w meczecie Selimiye, warto skontaktować się z anglojęzycznym przewodnikiem. Wnętrze meczetu rozświetlają białe, czerwone i żółte świeczniki. Można podziwiać tu średniowieczne nagrobki. Kiedy katedra w 1570 roku została przekształcona w meczet, zmieniono układ świątyni w kierunku Mekki, a nie Jerozolimy. Granitowe wewnętrzne kolumny są romańskie, prawdopodobnie z Salaminy.

Po południowej stronie meczetu znajduje się grecki kościół zbudowany w stylu bizantyjskim i średniowiecznym. Nosi miano Bedestan, czyli hali targowej, której funkcję pełnił aż do momentu, kiedy rynek miejski przeniósł się do budynków po drugiej stronie drogi. Bedestan jest obecnie zabytkiem, a wnętrze prezentuje wiele wspaniałych marmurowych i granitowych kolumn, prawdopodobnie rzymskich, co może sugerować, że Bedestan był kiedyś większym kościołem o dużym znaczeniu. Rozglądając się wokół kościoła, nadal można zobaczyć efekty silnych trzęsień ziemi, które miały miejsce wieki temu. Można tu również zobaczyć średniowieczne nagrobki, z których wiele należy do rycerzy krzyżowców. Do dziś pozostaje tajemnicą, dlaczego dwa takie duże kościoły były wybudowane tak blisko siebie.

Agios Ionannis Lampadistis

Do jednych z ciekawszych obiektów zabytkowych Cypru należy zespół prawosławnych cerkwi- malowanych świątyń w regionie Troodos, który słynie z jednego z największych skupisk kościołów i klasztorów w byłym imperium bizantyjskim. W 1985 roku zostało wpisanych na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO 8 cerkwi i 1 klasztor. W 2001 roku dopisano także cerkiew Agia Sotira tou Soteros, która znajduje się w Palaichori. Wśród nich są małe kościółki, których architektura wiejska kontrastuje z wyrafinowaną dekoracją, a także klasztory, jak Św. Jana Lampadistisa, bogato zdobione malowidłami ściennymi stanowiącymi przegląd historii malarstwa bizantyjskiego na Cyprze.
Chrześcijaństwo w tym regionie zaczęło rozwijać się od czasu przybycia tutaj św. Pawła. To z jego podróżami misyjnymi wiąże się powstawanie pierwszych świątyń chrześcijańskich w rejonie Troodos. Cechują się one prostotą i wnętrzami pokrytymi cennymi freskami.
Do obiektów wpisanych na listę UNESCO należą:

• Agios Nikolaos tis Stegis znajdująca się w miejscowości Kakopetria, pochodząca z XI wieku. Wnętrze cerkwi zdobią freski z okresu od XI do XVII wieku. Są to najcenniejsze malowidła na Cyprze. Wśród nich wyróżnia się zwłaszcza fresk „Boże Narodzenie”.
• Również z XI wieku pochodzi Klasztor Agios Ionannis Lampadistis w Kalopanagiotis, w skład którego wchodzą dwie cerkwie i kaplica zdobione malowidłami pochodzącymi z czasów od XIII do XV wieku.
• Panagia tou Arakou w Lagoudera, z XII wieku, charakteryzuje się jaskrawymi kolorami fresków.
• Panagia Phorviotissa (Asinou) w Nikitart z XII wieku. Jest to cerkiew na planie prostokąta z niszami po obu stronach. Została przykryta dwuspadowym dachem. W środku zachowała się większość oryginalnych fresków z kresu budowy.
• Panagia tou Moutoulla w Moutoulla pochodząca z okresu XIII-XIV wieku – niewielka cerkiew jest jednym z najwcześniejszych przykładów kaplic bizantyjskich krytych drewnianym dachem.
• Timios Stavros w Pelendria z XIII-XV wieku- we wnętrzu znajdują się cenne malowidła.
• Archangelos Michael w Podhoulas z XV wieku.
• Stavros Agiasmati w Platanistasa z XV wieku – ściany tego kościoła dekorowane są najlepiej zachowanym cyklem fresków pochodzących z okresu budowy.
• Panagia Podhithou w Galata z XVI wieku- początkowo stanowiła część zespołu klasztornego. Ściany są pomalowane freskami, będącymi połączeniem stylu włoskiego i bizantyjskiego.
• Agia Sotira tou Soteros w Palaichori z XVI wieku.

Turyści mają możliwość podziwiania innych licznych cerkwi i klasztorów w tym regionie, które nie zostały wpisane na listę.

Chirokitia

Kolejny obiekt UNESCO na Cyprze to Chirokitia, stanowisko archeologiczne, które zostało wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa w 1998 roku.

Zlokalizowane jest w południowej części Cypru, na zboczu wzniesienia w dolinie rzeki Maroni. Prezentuje pozostałości osady neolitycznej z VI tysiąclecia p.n.e. Przyjmuje się, że osada została założona przez ludy pochodzące z Anatolii lub Lewantu. Szacuje się, że w najwyższym okresie istnienia osady mieszkało w niej od 1500 do 2000 osób, co oznacza, że Chirokitia jest jedną z największych znanych osad neolitycznych.

Wykopaliska prezentują najstarszy fragment osady. W terenie widoczne są pozostałości brukowanych ulic, murów obronnych i domostw, które zostały wybudowane przy pomocy kamieni rzecznych połączonych gliną o grubości nawet 2,5m i wysokich na 3m. Dachy były wykonywane natomiast z chrustu i gliny. Przy niektórych domach znaleziono dodatkowe pomieszczenia takie jak kuchnia czy warsztat. Znalezione narzędzia świadczą o rolniczym charakterze mieszkającej tu społeczności. Zachowały się także pozostałości neolitycznych grobów.

Co warto zobaczyć w stolicy dystryktu? Na pewno jedno z ciekawszych muzeów na Cyprze- Muzeum Pieridesa, za niecałe dwa euro jest naprawdę dużo do zobaczenia, oczywiście dla osób, które interesują się archeologią. Koniecznie trzeba też zobaczyć miejsce spoczynku Łazarza, zwłaszcza, że przy okazji zwiedzimy interesujący kościół gotycki, przepięknie zachowany.

Osoby płci męskiej chętnie zajrzą do klasztoru męskiego, kobiety mają, co prawda, zakaz wstępu, ale klasztor Stavrovouni jest miejscem bardzo interesującym, pięknie usytuowanym na górze, a legenda mówi, ze znajduje się tam relikwia Chrystusa- kawałek jego krzyża oraz krzyża powieszonego złoczyńcy.

Mówiąc o okolicach dystryktu Larnaka nie sposób nie wspomnieć o pięknych plażach, piaszczystych, płytkich, idealnych na spędzenie rodzinnego urlopu z małymi dziećmi, zwłaszcza, że plaże mają Błękitną Flagę, przyznawaną za wyjątkową czystość wody. Wzdłuż plaży w Larnace ciągnie się promenada, tętniąca życiem o każdej porze dnia, w nocy, oczywiście, szczególnie.

Wieczorami warto wybrać się na spacer wąskimi uliczkami Larnaki, zajrzeć do którejś z licznych kawiarenek, odwiedzić stylowy sklepik z oryginalnymi produktami cypryjskimi. Zakończyć zaś dzień można w jednym z licznych klubów nocnych, których na wyspie nie brakuje.

Dystrykt słynie ze swoich wspaniałych piaszczystych plaż z przepiękną krystalicznie czystą wodą oraz starych wiatraków, których jest wyjątkowo dużo w tej okolicy. Warto także wybrać się w głąb wyspy, by poznać zwyczaje tubylców i posmakować tradycyjnej kuchni cypryjskiej.

Jedną z bardziej popularnych miejscowości w dystrykcie Famagusta, chętnie odwiedzaną przez turystów, jest Protaras, leżąca w Zatoce Drzewa Figowego, przepięknie usytuowana, ze wspaniałym widokiem na morze, piękną piaszczystą plażą i krystalicznie czystą wodą Morza Śródziemnego. Miejscowość typowo wczasowa, a jednocześnie tak usytuowana, ze osobom, którym zależy na ciszy i odpoczynku, na pewno się spodoba.

Inna typowo wczasowa miejscowość dystryktu to Ayia Napa, licznie odwiedzana przez Polaków, będąca w ofercie wielu polskich biur podróży. Osoby, którym zależy na komforcie wypoczynku, na pewno mogą wybrać tę miejscowość, z kompleksem apartamentów, basenami, wspaniałymi ogrodami, dającymi wrażenie spokoju i ciszy oraz przepiękną plażą Nissi. W miejscowości warto zobaczyć muzeum morskie, gdzie miłośnicy takich atrakcji z pewnością będą zachwyceni repliką okrętu, który zatonął u wybrzeży Cypru w czwartym wieku.

Warto zajrzeć w Kirenii do starego portu, gdzie wokół znajdziemy liczne knajpki, zapraszające turystów do degustacji. Można tutaj odpocząć, napawając się nieco senną atmosferą, typową dla miejsc turystycznych. Wokół portu poza kawiarenkami znajdziemy także ładnie zabudowaną starówkę, łącznie z fortem, a właściwie zamkiem, który można obejrzeć, chociaż wewnątrz nie ma zbyt wiele ciekawych miejsc. Dzieci na pewno przyciągną stare armaty, które zachęcają do zrobienia sobie pamiątkowego zdjęcia na ich tle. Za pięć euro można zdecydować się także na obejrzenie jednej z czasowych wystaw malarskich, które tutaj zwykle są wystawiane.

Amatorów zwiedzania z pewnością zainteresują także ruiny średniowiecznego zamku krzyżowców, który się znajduje w stolicy dystryktu Kirenia. Są one nieźle zachowane i prezentują się okazale, na pewno warto tutaj zajrzeć. Zamek był nazywany imieniem świętego Hilariona.

Jeżeli wybierzemy się na Cypr wiosną, a jesteśmy amatorami pieszych wędrówek, dystrykt Kirenia będzie dla nas idealnym miejscem do spędzenia urlopu. Znajdujące się nieopodal góry Pedadaktylos- Besparnak, z widokiem na morze, dostarczą wielu niezapomnianych wrażeń z wędrówek.

Od końca XV wieku, na wyspie stacjonowały oddziały weneckie. Wzajemne zaczepki z Turcją trwałyby zapewne dalej, gdyby nie fakt, że w 1570 roku Turcy zdecydowali się pełną siłą uderzyć na Cypr. Źródła podają, że na wyspie znalazło się wtedy ponad 50 tysięcy tureckich żołnierzy – zszedłszy na ląd w okolicach Larnaki, pod dowództwem Mustafy Paszy, ruszyli w kierunku Nikozji, dzisiejszej stolicy. Turcy, mimo pięciokrotnej przewagi liczebnej, nie zdołali zdobyć Nikozji. Wszystkie trzy próby, jakie podjęli, spełzły na marne. Potrzeba było kolejnych 20 tysięcy marynarzy, by wreszcie przełamać opór Cypryjczyków. 9 października 1570 roku Nikozja trafiła we władanie Turków. W wyniku starcia, śmierć poniosło 20 tysięcy mieszkańców, kolejne 2 tysiące wzięto zaś do niewoli. Na temat ofiar po stronie tureckiej nic nie wiadomo. Najeźdźcom wciąż jednak było mało. Pod koniec stycznia 1571 roku, za cel obrali sobie Famagustę. Tak jak w Nikozji potrzeba było czterech szturmów, tak Famagusta poległa dopiero za ósmym atakiem. Ostatecznie główne ośrodki wyspy zostały podbite, Mustafa Pasza mógł zaś świętować sukces kampanii. I choć oczywistym jest, że także po stronie tureckiej straty były znaczne, to właśnie Turkowie zdołali przeważyć szalę zwycięstwa na swoją korzyść. O ile w pojedynczych starciach Cypryjczycy i Wenecjanie radzili sobie nie najgorzej, o tyle na dłuższą metę nie dawano im najmniejszych szans w starciu z wielokrotnie silniejszym przeciwnikiem.

W wyniku pokoju zawartego 7 marca 1573 roku, Cypr przeszedł pod panowanie Turcji. Piątą wojnę wenecko-turecką można więc było uznać za zakończoną.

Polakom, Famagusta kojarzy się głównie za sprawą drużyny piłkarskiej Anorthosis, z którą – na przestrzeni lat – Polacy mieli bardzo wiele wspólnego. Wystarczy wspomnieć Janusza Wójcika w roli trenera, legendarnego Sławomira Majaka czy – w ostatnim czasie – Łukasza Sosina. Oni wszyscy, przyczyniając się do sukcesów drużyny, zaskarbili Polakom sympatię Cypryjczyków. Samo miasto – Famagusta – liczy sobie niecałe 40 tysięcy mieszkańców, co – jak na Cypr – jest i tak wielkością znaczącą. Założona w III wieku p.n.e., Famagusta bardzo szybko się rozwinęła, wykorzystując korzystne meandry historii.

Dzisiaj, nadmorska Famagusta jest miejscem, które przyciąga turystów nie tylko z Europy, ale i z całego świata. Zjeżdżają oni, by rozkoszować się doskonałymi warunkami i atrakcjami, jakich nie powstydziłyby się nawet większe państwa. Nie inaczej niż w pozostałej części Cypru, odwiedzający Famagustę skupiają się przede wszystkim na pięknym wybrzeżu. Sprzyjający klimat, ciepła woda i rozległe plaże sprzyjają biernemu wypoczynkowi. Tym niemniej, wschodnie wybrzeże Cypru przygotowane jest, by zapewnić atrakcje także miłośnikom wypoczynku aktywnego i wszelakich sportów wodnych – niezbędny sprzęt wypożyczyć można chociażby właśnie w Famaguście. Tutaj także warto “odpocząć” choć przez chwilę od plażowego nicnierobienia i wybrać się na zwiedzanie miasta. W doskonałym stanie zachowały się tu średniowieczne budowle, spośród których najokazalszą jest meczet Lala Mustafy Paszy, przekształcony z katedry św. Mikołaja. Warto jednakże wybrać się w najbliższe okolice Famagusty, do Enkomi, by obejrzeć perłę starożytnej cywilizacji, śródziemnomorskie miasto, którego blask zgasł momentalnie w 1075 roku p.n.e., kiedy rejonem wstrząsnęło trzęsienie ziemi.

Wybrawszy się na Cypr, warto pamiętać o tym, że wyspa nie jest jedynie mekką plażowiczów, ale ma także wiele innych, nie mniej ciekawych atrakcji do zaoferowania, zaś Famagusta jest tylko jedną spośród wielu.

————
REKLAMA
Planujesz wakacje w Bułgarii i nie wiesz jaką wziąć ze sobą walutę? Przeczytaj artykuł waluta Bułgarii, a wszystko stanie się jasne.

A może bardziej interesuje Cię Toskania agroturystyka i marzysz o spokojnych wczasach w sielskim otoczeniu? Wynajmij willę w tej pięknej krainie bezpośrednio od właściciela.

Jeśli wybierasz się do Pragi, przeczytaj kilka najważniejszych informacji o symbolu miasta, jakim  jest Most Karola.
————

Cypryjski Olimp jest najwyższym szczytem gór Troodos, a jednocześnie i najwyższym szczytem wyspy. Wznosi się on na wysokość ponad 1950 m n.p.m. (w różnych źródłach występują różne dane, stąd Olimp liczy sobie raz 1951, a raz 1953 metry. Analogicznie Śnieżka – choć granica przebiega przez sam szczyt, po stronie czeskiej i polskiej ma ona różną wysokość bezwzględną).

Wejście na Olimp stanowi atrakcję samą w sobie. Zwłaszcza jeżeli poprzedzone jest podobnym osiągnięciem w Grecji. Jedynie ze wspinaczką na Marsie należałoby się – póki co – jeszcze wstrzymać. Tymczasem na Cyprze, zdobywanie jakichkolwiek gór jest przez turystów traktowane zdecydowanie po macoszemu. A szkoda, bo z Olimpu rozciąga się doskonały widok na okalające go pasmo gór Troodos. Gór atrakcyjnych także z innego względu – poprzecinanych szeregiem kopalń, które powstały jedna po drugiej, kiedy natrafiono na bardzo bogate złoża minerałów. W Troodos, górach – w stosunku do reszty wyspy – niezwykle wysokich, nawet w czasie wojen kwitło życie. W niedostępnych dla najeźdźców regionach kwitła architektura sakralna. Dzisiaj, aż dziesięć bizantyjskich cerkwi wybudowanych w Trodoos znajduje się na liście światowego dziedzictwa UNESCO, a to najlepiej świadczy o ich wartości kulturowej.